Menu

Books and Crafts

Blog o książkach dla dzieci i robótkach, inspirowanych książkami i nie tylko.

Jak zrobić ludową wycinankę

booksandcafts

 wycinanki1

Te imponujące nożyce służyły dawniej do strzyżenia owiec. Jak się okazuje, ludowi twórcy używają ich do tworzenia precyzyjnych, filigranowych wycinanek z papieru. W jaki sposób czymś tak wielkim można wykonać coś tak delikatnego? To jedna z zagadek, które starałam się rozwikłać podczas wielkanocnych warsztatów rodzinnych, zorganizowanych przez Artanimacje w warszawskim Soho Factory. Do wyboru było kilka warsztatów, wszystkie równie kuszące: wycinanka, zdobienie pisanek woskiem, wianki wielkanocne, dwa rodzaje pająków ludowych. Niestety, odbywały się równolegle, trzeba było więc się na coć zdecydować. Wybrałaliśmy warsztat wycinanki łowickiej prowadzony przez panią Marię Stachnal, artystę ludową z Łowicza, oraz słynne Pająki z słomy. Ale o nich później.

Najpierw nauczyliśmy się jak składać kwadratową kartkę papieru, by osiągnąć wzór powtarzany ośmiokrotnie:   

wycinanki2

A potem - z grubsza - jak w tej bazowej formie wycinać wzory. Kunszt twórców ludowych to lata, dekady pracy i doświadczeń. Większość z nich uczyła się podpatrując starszych. My podczas warsztatów robiliśmy autorskie i niekiedy dość amatorskie wersje wycinanek: 

wycinanki4

W wydaniu dziecięcym bardzo uproszczone: 

wycinanki5

 Ale po prawie trzech godzinach pracy byłam zadowolona z rezultatów: 

wycinanki7

Uwaga: na zdjęciu widoczny kogucik autorstwa pani Marii. Ponieważ nie mogliśmy uwierzyć, że został on wykonany: a) tymi wielkimi nożycami do owczej wełny, b) bez szkicu c) w ekspresowym tempie, pani Maria zaprezentowała nam jego wycinanie. Wielkie nożyce tkwiły w jej rękach nieruchomo, ale papier obracał się błyskawicznie. Po kilku sekundach naszym zdumionym oczom ukazał się zgrabny niebieski kogucik: 

wycinanki8

Okazało się, że nożyce do strzyżenia owiec trzyma się przy wycinaniu całą ręką, palec wskazujący tylko steruje cięciem. Ostry koniec umożliwia tworzenie filigranowych kształtów. Zwykle twórcy ludowi wycinają po kilka tych elementów jednocześnie po prostu pracując na zgiętym papierze: 

wycinanki9

Te małe detale służą do naklejania na gotową pracę. To typowe dla rękodzieła łowickiego, w innych regionach popularne są wycinanki jednokolorowe. Na zdjęciu poniżej gotowe dzieło w kilku kolorach, wykonane podczas warsztatów przez panią Marię. Dobór barw w jej pracach nigdy nie jest przypadkowy, to jest coś w rodzaju łowickiego kanonu, który oczywiście nie jest też stały (na przykład teraz dopuszcza kolor różowy, dawniej nieobecny). Sama pani Maria najchętniej pracuje na czarnej bazie, bo wszystkie kolory wyglądają na niej świetnie. A różne rodzaje papierów kolekcjonuje o lat i przywozi sobie z całego świata, m.in. z Tajlandii czy Szwecji. Tak miękkich kartek jak te z Tajlandii nie ma ponoć w Polsce. Potrafię w to uwierzyć. 

wycinanki10

Potrafię sobie wyobrazić, że dobry papier to skarb. A pani Maria dorastała w czasach, gdy dzieciom na wsi nie wolno było używać nowego papieru prosto ze sklepu. Ćwiczyły się w wycinankach, zbierając ścinki i resztki zostawione przez dorosłych. Zapewne nauczyły się szanować papier i ludzką pracę. I przy okazji wycinać po mistrzowsku drobniutkie elementy.

wycinanki11

 

 

 

 

 

 

© Books and Crafts
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci